13/ Antroposofische kunst en architectuur [het Goetheanum] / Antroposophical art
Terug naar het menu favoriete kunst
naar het volgende menu [14: Mercurius en het Modernisme]
Wie
meer wil weten over de antroposofische wereldbeschouwing klikt hier.
_______________________________________
Verder naar het
volgende ondersubmenu:
5/ Het 2e Goetheanum, decorbouwstijl van de
mysteriedrama's
Ondersubmenu 4:
Het
eerste Goetheanum van Rudolf Steiner
Rudolf Steiners first Goetheanum
Rudolf Steiners first Goetheanum 1913-1923
Het 1e Goetheanum van Rudolf Steiner te Dornach,
Zwitserland, 1913-1922, afgebrand oudjaar 1922-1923. Dit gebouw is een
combinatie van een theaterzaal, een tempel en een conferentieoord, het is / was
ook het wereldcentrum van de antroposofische beweging.
This building did burn down in the sylvesternight of 1922-1923.
De 2 koepels symboliseren het volgende: De grote koepel is boven de publieksruimte en symboliseert de aardse wereld van de mensen. De kleine koepel, boven het toneel symboliseert de geestelijke wereld van de Goden.
In de loop der tijden is er een scheiding
tussen deze 2 werelden gekomen, wat in de geschiedenis van de kerkbouw erdoor gesymboliseerd werd
dat er steeds meer afstand kwam tussen de 'goddelijke' altaarruimte en de 'menselijke' publieksruimte. Deze 2 werelden moeten echter weer met elkaar in
verbinding komen, wil het niet totaal verkeerd aflopen met de wereld. Daarom
heeft Steiner de 2 koepels van dit gebouw, wat de nieuwe mysteriën moest
symboliseren, [wat betekent: De mensen die weer met de Goden in verbinding komen]
in elkaar over laten lopen. De 2 werelden komen weer in verbinding met
elkaar...
Wanneer de mensen namelijk naar een voorstelling kijken, bv. een
eurithmie-voorstelling of een mysteriedrama, dan wordt op het toneel de werking
van de geestelijke wereld onthult, bv. de wetten van het karma in Steiners
mysteriedrama's.... [de toneelruimte heeft dus iets weg van een
altaarruimte]
Het zicht op de toneelruimte van het 1e Goetheanum.
Voorstelling in het Goetheanum van Faust van Goethe: Prolog im Himmel
Precies op de plek waar beide koepels elkaar raken
moest het grote houten beeld van Christus ofwel de mensheidsrepresentant komen
te staan omdat het Christuswezen het wezen is die als mensheidsbegeleider de
mensheid weer de weg wijst hoe met de godenwereld in verbinding te komen. In de
visie van de Antroposofie is het zo dat de boze machten [Lucifer en Ahriman]
erop uit zijn om de scheiding tussen de mensenwereld en de godenwereld te
continueren of het onmogelijk te maken om de hernieuwde verbinding tot stand te
brengen.... Lucifer, de rode duivel die het egoïsme en de hoogmoed, en
zelfzucht in ons bewerkstelligt zien wij boven Christus. Links en onder
Christus: Ahriman, de zwarte satan die het materialisme, angst, verkramping, de
benauwenis der ziel, benepenheid en kleinburgerlijkheid bewerkstelligt... De
Christus ofwel mensheidsrepresentant lijkt hier op een machtige held, die met
een krachtig, bezwerend , heroïsch gebaar de boze machten hun plaats wijst...
In de publieksruimte waren 2 rijen van zuilen die de 7 planeten symboliseerden, in de toneelruimte, 2 rijen van 5 zuilen.
De houten zuilen waren zodanig gegutst, dat in de organische vormen metamorfoserende vormen zichtbaar werden die de planetenwetten uitdrukten van de kosmische evolutie... De zuilen waren van de 7 verschillende houtsoorten van de bij de planeet behorende boomsoort, bv. Saturnus: beukenhout, Zon: essenhout etc.
Net zoals in een gotische
kathedraal met zijn glas in lood, waren de gekleurde glasvensters uitgesneden
met cultische voorstellingen, zoals bv. de mens en de 12 dierenriemtekens, een Luciferisch en een Ahrimanisch raam, etc.
De koepels waren beschilderd met schilderijen, plafondfresco's die ook de mensheidsevolutie e.d. uitbeeldden....
Vrijwilligers uit tientallen verschillende landen hadden gedurende 10 jaar lang, in vrede en harmonie met elkaar op de groene heuvel van de Jura aan dit bijzondere gebouw gewerkt, terwijl in de verte de kanonnen van de 1e wereldoorlog klonken, toen het gebouw door brandstichting in de as werd gelegd op 31-12-1922.
Glashous, Dornach. In dit gebouwtje werden de glazen vensters voor het Goetheanum geslepen. Het is in dezelfde stijl gebouwd als het 1e Goetheanum en ook de kleuren en materialen zijn vermoedelijk dezelfde als die van het 1e Goetheanum....
Deze organische architectuurvorm vertoont ook overeenkomsten met de Jugendstil en met Gaudí. Wie dit met Gaudi wil vergelijken klikt hier.
_____________________________________________
Verder naar het volgende
ondersubmenu:
5/ Het 2e Goetheanum, decorbouwstijl van de
mysteriedrama's
Terug naar het menu favoriete kunst
naar het volgende menu [14: Mercurius en het Modernisme]
___________________________________________________________________
Dit menu is
onderverdeeld in de volgende 'ondersubmenu's':
1/ De Voorgeschiedenis: Turner, het Impressionisme en de sluiertechniek
2/ Geestverwanten [Polder, Pape e.a.]
3/ Rudolf Steiner en voorbeelden van antroposofische schilderkunst
4/ Het eerste goetheanum van Rudolf Steiner
5/ Het 2e Goetheanum, decorbouwstijl van de mysteriedrama's
6/ Antroposofische- en organische architectuur
7/ Organische architectuur, Makovez
Schema van de 7 eeuwen van de 7 kunstgeschiedenisperioden
Hieronder een schema die iets laat zien
van mijn visie op de kunst- en muziekgeschiedenis in samenhang met de
planeten-archetypen, zoals ik dat op deze website en in mijn cursussen 'De
Beeldentaal van de kunst' en 'Kunst- en Muziekgeschiedenis'* naar voren breng:
_____________________________________________________________________________
Het gaat hier om de
1e 7 eeuwen van het 5e na-atlantische cultuurtijdperk, het zg.
Bewustzijns-ziele-tijdperk dat volgens Rudolf Steiner in het jaar 1413 begint,
maar wat zich al in de Late Middeleeuwen, de Gotische periode [rond 1200] begint
voor te bereiden.
In mijn visie wordt iedere eeuw min of meer sterk gekleurd door een
planeten-karakter en alles wat daarmee samenhangt. [natuurlijk zijn er lange
overgangsperiodes]
__________________________________________________________________
eeuw**:
15e
16e
17e
18e
19e
20e
21e
stijlperiode:
Gothiek/ Renais-
Barok Klassi-
Roman- Moder-
Post-
Vroeg-
sance
cisme
tiek
nisme moder-
renaissance
nisme
?
karakter: streng
verheven
groots zonnig
passie
humor dromerig
ascetisch koninklijk
deftig harmonieus
gevoel speels
mysterieus
planeet:
Saturnus Jupiter
Mars Zon
Venus
Mercurius Maan
(Jupiter)
heersende/zich
geestelijke adel grooton-
burgerij burgers
volk
volk,
emanciperende
stand koning dernemers
onderne- kunste-
midden-
vrouwen
klasse:
(koning)
mers naars
stand jeugd
etc.
staatsvorm(en): theocratie aristo- absolu- republiek
republiek demo-
socialis-
cratie tisme
cratie tische
verzorgingsstaat
dominerende
architec- beeld-
schilder-
muziek
poezie en
danskunst levenskunst
kunstvorm:
tuur
houwkunst kunst
en (absoluut)
literatuur tv. cinema
karmakunst
kathedraal
standbeeld reliëfkunst [symfonie] theater,
reclame
kunst in
drama commerciële
dienst
muziek v.h.
leven
Bijvoorbeeld:
Dom
van Michel- Rembrand
Mozart Novalis Nijinsky levenskunste-
Keulen angelo Barokinte- Beethoven Wagner Michael
naar, de taak
rieur
Brontë Jackson van iedere mens
typerende kerk- hofmuziek
ceremoniële concert- salonmuziek Jazz, pop
therapetische
muziek- muziek koormuziek muziek
& muziek, lied,
lyrisch volksmu- muziek, gebruiks-
genres: missen madrigalen opera, ora-
symfonie, pianostuk, ziek, expe- muziek, impro-
motetten ceremoni- torium, con- sonate,
symfonisch rimentele visatorische mu-
?le muziek certen voor kamer-
gedicht, mu- muziek ziek, New age
canzona's academiën muziek,
ziekdrama dansmu- muziek
hofdansen
komische [Wagner] ziek, mtv
opera
________________________________________________________________________________
* In de cursus 'Kunst- en muziekgeschiedenis' veelal zonder theoretische uitleg over de planeten-archetypen, omdat dit een meer algemene cursus is, die ook geschikt is voor mensen zonder interesse in-. of kennis van astrologische symboliek of astrologische archetypen, en spirituele- dan wel antroposofische interessen.
** -Overigens, in mijn visie begint een nieuwe 'eeuw' niet rond een --00
jaartal, maar over het algemeen wordt een nieuwe tijdgeest merkbaar tussen --10
en --20.
De 20e eeuw begon bv. na de 1e wereldoorlog, na 1918. Rond 1900 zaten we nog
midden in de nabloei van de Romantische periode.
De 'nieuwe eeuw' begint meestal na een grote politieke omwenteling.
Bv. : 1413: Eerste ontdekkingsreis van Hendrik de zeevaarder, opbloei van de
kunsten in Italië; Rond 1510: Magelhaes maakt de eerste wereldreis, de Azteken
en Inka's worden door de Spanjaarden verslagen; 1618: Uitbraak 30-jarige oorlog;
1713: Vrede van Utrecht, 1715: Lodewijk de 14e sterft, begin van de Verlichting;
1814: Weens congres, hervorming van Europa, 1815: Napoleon definitief verslagen
bij Waterloo; 1917: Russische revolutie en inmenging VS in de 1e wereldoorlog,
einde supermacht van Engeland, alle keizerrijken zijn ten val gebracht, totale
hervorming van Europa;
Op dit moment leven wij dus nog midden in het Modernisme van de 20e eeuw.
Tussen 2010 en 2020 zal een grote omwenteling plaatsvinden waarna de nieuwe eeuw
kan beginnen met een geheel andere tijdsgeest.
De 7 zielelagen in samenhang met de
planeten:
Saturnus Kruin Geweten Superego ouderdom
Jupiter Hoofd Denken redelijkheid denken 50er
Mars Keel Spreken daadkracht 40er
Zon Hart Voelen Ego = IK voelen 20-40
Venus Bovenbuik Passie verlangen puber
Mercurius
Buik
begeerte
Libido willen
kind
ledematen beweging
speelsheid
Maan
geslacht driften
onderbewuste klein
kind
______________________________________________________
Enige kenmerken van de Planetentypen:
Saturnustype: Ascetische wijsgeer,
kamergeleerde, monnik, onderzoeker
Strenge moralist, integer tot op het bot, religie, wetenschap, trouw, jaloezie
Jupitertype: Wijze leider,
koning, orde, wetten, beschaving, verheven
Autoritair, arrogant, hoogmoedig, hoopvol, logisch denken, hoge heren
Marstype: Doener, willer,
strijder, ondernemer, held, stoere macho
Toorn, daadkracht, grote mond, ijzeren wil, leger, standvastig, moedig
Zonnetype: Stralend charisma,
vriend, redder in nood, held, evenwichtig
gerechtigheid, traagheid, modelburger, zonnig, vrolijk, de gelijke, de broeder
Venustype: Verliefde
kunstenaarsziel, het mooie meisje, passie, verlangen
lief, gulzig, gevoelsextremen, schoonheid, mystiek, ontvangend, kunstzin
Mercuriustype: Speels, vlot,
snel, humor, beweeglijk, nieuwsgierig, flitsend
snel associatief denken, intelligentie, dans, sport, hebzucht, uitgekookt,
charme
Maantype: Dagdromer, passieve
levensgenieter, stemmingswisselingen, lust
wellust, voorzichtigheid, libido, sex, eten-drinken, luieren, grillig,
meeloper