Prelude nr. 6 in B
Gespeeld op een concert, op
20-4-08 in het Mesdag museum,
op een Youtube-filmpje
Als
men de afbeeldingen hieronder wil bekijken tijdens het beluisteren van dit
pianostuk moet men wellicht eerst wachten tot alle afbeeldingen gedownload
zijn...
Over
de Betekenis van de toon en de toonsoort B:
Prelude
nr. 6 in B
en Prelude pour une femme
fragile (2000) zijn werkjes waarbij de B als centrale toon naar voren komt.
-De B symboliseert in de muziek ‘het allerhoogste’, het ‘hemelse’, met
name ‘de hemelse vrouwe’, ‘het eeuwig-vrouwelijke’, de ‘femme fragile’,
‘het hogere’, of ‘het streven naar het hogere’.
-De C is de aarde-(Mars-)-toon, en in de toonladder van C omhoog gaande komen we
bij de B uit als de ‘allerhoogste toon’...
In de muziek-cultuur zijn stukken in B altijd teer en romantisch (met
hoge violen en harp-arpeggio’s...!) en deze stukken beelden vaak ‘het
vrouwelijke’ uit, het ‘onschuldige meisje’ zoals Beatrice, Julia, de
Zwanenprinses, Gretchen, Maria, etc.
De hoge B (of B groot/klein) is ‘Man’s
highest aspirations’ en de lage C (of C groot/klein) is ‘his earth-bound
nature’, zoals Derick Cooke al treffend omschrijft voor het slot van R.
Strauss’ ‘Also sprach Zarathustra’.
Kortom, met de B druk je het
meest tedere, lieflijke, kwetsbare, het meest, hemels-onschuldige uit wat maar
mogelijk is, de engel-achtige, lieve, onschuldige, opofferende, jonkvrouw bv.
B groot geldt ook als de ‘Maagd-toonsoort’....
Typische tedere
romantische werken die de dood van een onschuldige jonkvrouw uitbeelden zoals
Wagners ‘Tristan und Isolde’, Tsjaikowsky’s ‘Romeo en Julia-ouverture’,
het ‘Zwanenmeer’, zelfs Bernsteins ‘Romeo- en Julia-liefdes-dood-slot’
uit ‘West-side-story’, Liszts ‘Dante Symphonie’ (het hemelse slot met
‘engelengezang’, -met Beatrice in de hemel) eindigen in B !
In
de Prelude nr. 6 in B gaat het dus ook om een dergelijk soort stemming:
Uiterste tederheid, romantisch liefdesverlangen, de verbeelding van een
lieflijke, tere jonkvrouw, echter vermengd met de aanduiding van een stemming van hoop en vertwijfeling, dat alles
weerklinkt hier.
Het is alles echter volslagen een ‘vormeloze improvisatie’,
een totaal irrationele gevoels-eruptie van de uiterste tederheid en smart, pure
‘muzikale liefde’...
De prelude eindigt met een vraag en sterft weg in de verte...
Toen de componist het werkje geschreven had legde hij het achteloos opzij, met
het gevoel van: ‘Dit is alleen maar een uitgeschreven improvisatie’, ‘het
stelt niks voor’.... Maar toen hij het later ging doorspelen ontdekte hij
iedere keer weer opnieuw dat de gevoels-uitdrukking wel z? sterk en intens is,
dat het toch een van zijn meest geliefde piano-composities werd....
[muziek blijft toch iets volslagen irrationeels…]
_________________________________________________________________
Als
men de afbeeldingen hieronder wil bekijken tijdens het beluisteren van dit
pianostuk moet men misschien eerst wachten tot alle afbeeldingen gedownload
zijn...
Het archetype van de
'Femme Fragile'
De Maagd volgens Joffra in
het Maagdelijke blauw
Blauw is de kleur van Maagd en van de Maagd Maria
De Pre-Rafaelieten:
Waterhouse
- Boreas, een tere jonkvrouw
een lieftallige 'femme fragile' in het maagdelijke blauw....
Waterhouse
- the soul of the rose
Een tere jonkvrouw in het blauw...
Dante
Gabriel Rosetti - Beatrice, de ultieme femme fragile in mystieke extase
Beatrice is de hemelse jonkvrouw die Dante begeleidt op zijn hemelse reis...
Rosetti
- Dante's dream
De gestorven Beatrice
Rosetti
- Dantes dream -detail
De ultieme hemelse jonkvrouw:
Dantes Beatrice
Sir Joseph Patton - Hesperus -1857
Jugendstil:
Mucha,
de nacht, een
slapende jonkvrouw...
New age:
Sulamith Wölfling
Cancer - Maan - Susan Seddon Boulet - 1941-1997 -
American painter
Jos? van Diek:
Jos? van Diek, zelf Maagd van sterrenbeeld, gebruikt veel de kleur blauw, de kleur van de Maagd, van de Madonna, Maria de, ultieme hemelse jonkvrouw....
Jos? van Diek, tere liefde in het maagdelijke blauw....
Jos? van Diek - tedere liefde, omringd door het maagdelijke blauw
Antroposofisch:
Lismer
- Spiritual encounter
Een hemelse jonkvrouw in mystieke overgave aan het hogere...
17e eeuws:
Vermeer:
Het meisje met de parel
met een blauwe hoofddoek...
Madonna's in het blauw:
Madonna's in de
Renaissance:
Raffael - de Sixtijnse Madonna , evenzeer in het blauw
Raffael - Een Madonna
Leonardo
- De dame met de hermelijn
Ook een jonkvrouw in het blauw...
Leonardo's Maria's in het blauw
Antroposofisch:
Ninette Sombart - Weihnacht - Maria in het blauw....
Ninetta Sombart - Glanz der Seele [Maria in het blauw]
Sombart - Himmelskönigen [Maria in het blauw]
______________________________________________________________________
Een echte Madonna:
omringd door het maagdelijke hemelsblauw,
gelijk een Griekse godin,
gelijk een tere hemelse jonkvrouw,
met haar kindje in de armen...