14/ Mercurius:
Humor en Modernisme /
Mercurial artforms and Modernism
Terug naar het menu favoriete kunst
naar het volgende menu [15: Expressionisme, Fr. Marc, Surrealisme]
Ondersubmenu 16:
De amusementscultuur en de muziek voor het volk
(Jazz, Pop)
Verder naar
Ondersubmenu 17:
Humor in de moderne cultuur: Strips, tekenfilms, films
De opkomst van de
amusementscultuur
muziek voor het volk
In de 20e eeuw emancipeert zich
de lagere klasse, de volksklasse, de 'mercuriusklasse', en deze worden
toonaangevend voor de sfeer van de cultuur. het gaat om dezelfde klasse die door
Jan Steen en Pieter Breughel met zoveel humor zijn geschilderd.
Natuurlijk is er altijd volkskunst geweest, de kunst en muziek van de boeren en
de arbeiders ed. die op boerenbruiloften gespeeld werd of in de herbergen, maar
in de voorbije eeuwen waren de hoge klasse dominerend in het cultuurbeeld, dus
is veel van de volksmuziek en -kunst verloren gegaan. In boeken over kunst- en
muziekgeschiedenis vind je er weinig over.
In de 20e eeuw emancipeert zich deze klasse, dus wordt de kunst van het volk
dominerend in het cultuurbeeld. Op de radio vind je bv. voor 90 %
popmuziekzenders, vermoed ik.
Door de elite wordt de volksmuziek van de westerse landen 'amusementsmuziek'
genoemd, 'populaire' ofwel 'popmuziek', dat wil zeggen, muziek voor het volk,
the 'people'. 'Populus'=volk. Populair=geliefd bij het volk.
Het karakter van deze muziek kenmerkt zich door een zeker
mercuriaal karakter, het is namelijk vrolijk, lichtvoetig, niet zwaar en ernstig
zoals de muziek en kunst voor de hogere klassen. Het heeft een vrolijk 'verpozingskarakter',
het moet 'amusant' zijn, 'amusementsmuziek'.
Verder houdt de volksklasse van vrolijkheid en massale samenkomsten
zoals voetbalwedstrijden en in vroeger tijden Gladiatorengevechten en wagenraces
ed.
Mercurius hangt samen met de dans. Veel lichte muziek is
dansmuziek, of heeft een danskarakter. Het heeft veel affiniteit met het
wilsgebied, want mercurius hangt samen met het buikgebied en de ledematen. In
deze muziek krijgen we dus een emancipatie van de slagwerkinstrumenten, de
drumset ontstaat, zodat men makkelijker op de maat kan dansen en bewegen.
De opkomst van de Jazzmuziek
De ontwikkeling van de 20e
eeuwse amusementsmuziekcultuur begon met het ontstaan van de Jazzmuziek vanuit
de negercultuur in Amerika. De voormalige slaven waren natuurlijk bij uitstek
een volksdeel wat bij de laagste klasse hoorde.
Ondanks hun tragische verleden als slaven lijkt het negerras zich
te kenmerken door een onverwoestbaar optimisme en een grote speelsheid en
beweeglijkheid. In de aard van veel zwarte mensen kan men een mercuriale
speelsheid, humor, beweeglijkheid, vitaliteit en een grote aanleg voor dans en
sport bespeuren.
Opmerkelijk is het dus, dat de muziek en cultuur die het 20e eeuwse
cultuurbeeld zo domineren niet alleen is uitgegaan van de volksklasse maar ook
nog van de negercultuur, die de meest gediscrimineerde en uitgebuite onderlaag
van de samenleving was en is...
De Jazzmuziek maakte een grote
ontwikkeling door en kenmerkt zich inhoudelijk door een mercuriaal karakter,
speelsheid, en 'swing' [I-woord!!], het is 'hip'. Door de syncope, waardoor de
ritmische nadruk op de lichte tel komt te liggen wordt deze muziek ook 'licht'
en 'lichtvoetig' van karakter. Er spreekt een zekere lichthartigheid uit...
'Don't worry, be happy', m.a.w. : Maak je geen zorgen, neem het leven niet zwaar
op...
De moderne jazz, waarvan Miles
Davis wel een van de meest geniale vertegenwoordigers is, kenmerkt zich door
enorme gecompliceerde virtuositeit en intelligentie, wat weer evenzeer
mercuriale kenmerken zijn....
Veel moderne Jazzmuziek zit zo slim en virtuoos in elkaar dat het de ultieme
uitdaging voor je muzikale intelligentie vormt...
Wat dat betreft zou ik willen aanraden om eens de muziek van Jazzpianist Robert
Rook, mijn webmaster [ook een superintelligent, adrem, Mercuriustype,
overigens] te belusiteren! Ga dan naar: www.robertrook.nl
Popmuziek
Vanuit de Jazz ontwikkelde zich de Rock en Roll, en daar kwam weer de popmuziek uit voort. De beste en meest swingende dans- en amusementsmuziek werd natuurlijk vooral door de zwarten gemaakt, vooral de Soul is er een goed voorbeeld van.
Deze 5 Jacksons waren
natuurlijk verantwoordelijk voor geweldige Soulmuziek en menige spetterende
swingnummers...
De beste Soulmuziek die ooit
gemaakt is, is zonder twijfel die van Earth, Wind and Fire.
Ook de geniale Michael Jackson heeft de muziekcultuur verrijkt met geniale en vaak zeer swingende nummers. Hij is als geen ander in zijn muziek en zijn dans de representant van de moderne, mercuriale swingende en hippe mens van de 20e eeuw.
Verder naar
Ondersubmenu 17:
Humor in de moderne cultuur: Strips, tekenfilms, films
Terug naar het menu favoriete kunst
naar het volgende menu [15: Expressionisme, Fr. Marc, Surrealisme]
__________________________________________________________
Schema van de 7 eeuwen van de 7 kunstgeschiedenisperioden
Hieronder een schema die iets laat zien
van mijn visie op de kunst- en muziekgeschiedenis in samenhang met de
planeten-archetypen, zoals ik dat op deze website en in mijn cursussen 'De
Beeldentaal van de kunst' en 'Kunst- en Muziekgeschiedenis'* naar voren breng:
_____________________________________________________________________________
Het gaat hier om de
1e 7 eeuwen van het 5e na-atlantische cultuurtijdperk, het zg.
Bewustzijns-ziele-tijdperk dat volgens Rudolf Steiner in het jaar 1413 begint,
maar wat zich al in de Late Middeleeuwen, de Gotische periode [rond 1200] begint
voor te bereiden.
In mijn visie wordt iedere eeuw min of meer sterk gekleurd door een
planeten-karakter en alles wat daarmee samenhangt. [natuurlijk zijn er lange
overgangsperiodes]
__________________________________________________________________
eeuw**:
15e
16e
17e
18e
19e
20e
21e
stijlperiode:
Gothiek/ Renais-
Barok Klassi-
Roman- Moder-
Post-
Vroeg-
sance
cisme
tiek
nisme moder-
renaissance
nisme
?
karakter: streng
verheven
groots zonnig
passie
humor dromerig
ascetisch koninklijk
deftig harmonieus
gevoel speels
mysterieus
planeet:
Saturnus Jupiter
Mars Zon
Venus
Mercurius Maan
(Jupiter)
heersende/zich
geestelijke adel grooton-
burgerij burgers
volk
volk,
emanciperende
stand koning dernemers
onderne- kunste-
midden-
vrouwen
klasse:
(koning)
mers naars
stand jeugd
etc.
staatsvorm(en): theocratie aristo- absolu- republiek
republiek demo-
socialis-
cratie tisme
cratie tische
verzorgingsstaat
dominerende
architec- beeld-
schilder-
muziek
poezie en
danskunst levenskunst
kunstvorm:
tuur
houwkunst kunst
en (absoluut)
literatuur tv. cinema
karmakunst
kathedraal
standbeeld reliëfkunst [symfonie] theater,
reclame
kunst in
drama commerciële
dienst
muziek v.h.
leven
Bijvoorbeeld:
Dom
van Michel- Rembrand
Mozart Novalis Nijinsky levenskunste-
Keulen angelo Barokinte- Beethoven Wagner Michael
naar, de taak
rieur
Brontë Jackson van iedere mens
typerende kerk- hofmuziek
ceremoniële concert- salonmuziek Jazz, pop
therapetische
muziek- muziek koormuziek muziek
& muziek, lied,
lyrisch volksmu- muziek, gebruiks-
genres: missen madrigalen opera, ora-
symfonie, pianostuk, ziek, expe- muziek, impro-
motetten ceremoni- torium, con- sonate,
symfonisch rimentele visatorische mu-
?le muziek certen voor kamer-
gedicht, mu- muziek ziek, New age
canzona's academiën muziek,
ziekdrama dansmu- muziek
hofdansen
komische [Wagner] ziek, mtv
opera
________________________________________________________________________________
* In de cursus 'Kunst- en muziekgeschiedenis' veelal zonder theoretische uitleg over de planeten-archetypen, omdat dit een meer algemene cursus is, die ook geschikt is voor mensen zonder interesse in-. of kennis van astrologische symboliek of astrologische archetypen, en spirituele- dan wel antroposofische interessen.
** -Overigens, in mijn visie begint een nieuwe 'eeuw' niet rond een --00
jaartal, maar over het algemeen wordt een nieuwe tijdgeest merkbaar tussen --10
en --20.
De 20e eeuw begon bv. na de 1e wereldoorlog, na 1918. Rond 1900 zaten we nog
midden in de nabloei van de Romantische periode.
De 'nieuwe eeuw' begint meestal na een grote politieke omwenteling.
Bv. : 1413: Eerste ontdekkingsreis van Hendrik de zeevaarder, opbloei van de
kunsten in Italië; Rond 1510: Magelhaes maakt de eerste wereldreis, de Azteken
en Inka's worden door de Spanjaarden verslagen; 1618: Uitbraak 30-jarige oorlog;
1713: Vrede van Utrecht, 1715: Lodewijk de 14e sterft, begin van de Verlichting;
1814: Weens congres, hervorming van Europa, 1815: Napoleon definitief verslagen
bij Waterloo; 1917: Russische revolutie en inmenging VS in de 1e wereldoorlog,
einde supermacht van Engeland, alle keizerrijken zijn ten val gebracht, totale
hervorming van Europa;
Op dit moment leven wij dus nog midden in het Modernisme van de 20e eeuw.
Tussen 2010 en 2020 zal een grote omwenteling plaatsvinden waarna de nieuwe eeuw
kan beginnen met een geheel andere tijdsgeest.
De 7 zielelagen in samenhang met de
planeten:
Saturnus Kruin Geweten Superego ouderdom
Jupiter Hoofd Denken redelijkheid denken 50er
Mars Keel Spreken daadkracht 40er
Zon Hart Voelen Ego = IK voelen 20-40
Venus Bovenbuik Passie verlangen puber
Mercurius
Buik
begeerte
Libido willen
kind
ledematen beweging
speelsheid
Maan
geslacht driften
onderbewuste klein
kind
______________________________________________________
Enige kenmerken van de Planetentypen:
Saturnustype: Ascetische wijsgeer,
kamergeleerde, monnik, onderzoeker
Strenge moralist, integer tot op het bot, religie, wetenschap, trouw, jaloezie
Jupitertype: Wijze leider,
koning, orde, wetten, beschaving, verheven
Autoritair, arrogant, hoogmoedig, hoopvol, logisch denken, hoge heren
Marstype: Doener, willer,
strijder, ondernemer, held, stoere macho
Toorn, daadkracht, grote mond, ijzeren wil, leger, standvastig, moedig
Zonnetype: Stralend charisma,
vriend, redder in nood, held, evenwichtig
gerechtigheid, traagheid, modelburger, zonnig, vrolijk, de gelijke, de broeder
Venustype: Verliefde
kunstenaarsziel, het mooie meisje, passie, verlangen
lief, gulzig, gevoelsextremen, schoonheid, mystiek, ontvangend, kunstzin
Mercuriustype: Speels, vlot,
snel, humor, beweeglijk, nieuwsgierig, flitsend
snel associatief denken, intelligentie, dans, sport, hebzucht, uitgekookt,
charme
Maantype: Dagdromer, passieve
levensgenieter, stemmingswisselingen, lust
wellust, voorzichtigheid, libido, sex, eten-drinken, luieren, grillig,
meeloper
_________________________________________________