14/ Mercurius:
Humor en Modernisme /
Mercurial artforms and Modernism
Terug naar het menu favoriete kunst
naar het volgende menu [15: Expressionisme, Fr. Marc, Surrealisme]
Hermes [Mercurius]
Ondersubmenu 11:
Het beeld van de clown in de 20e eeuwse kunst
Picasso, Strawinsky en
Pulcinella
Bologna: Mercury
Verder naar
Ondersubmenu 12:
Het masker, de karikatuur en het Expressionisme, -Picasso en Ensor
Het thema van de clown, de Pierrot
Rond 1900 en in de eerst helft van de 20e eeuw komen we ook vaak het thema tegen van de clown, de Pierrot, wat evenzeer een mercuriaal archetype is...
Het hoort ook bij het circus en de belevingswereld van het kind ofwel het kind in de mens...
Ook felle kleuren zijn kenmerkend voor de schmink van en clown.
Pierrot van Piccasso
De Pierrot heeft dan ook weer een tragisch element, zoals ook Petrouchka van Strawinsky...
Petrouchka van Strawinsky,
door Nijinsky, 1911
We vinden dit thema terug in werken zoals 'Pierrot Lunaire' van Schönberg.
Strawinsky en Nijinsky als Petrouchka
In 'Petrouschka' van Strawinsky.
In 'Pulcinella' van Strawinsky etc.
Bij James Ensor treffen we
vaak karikaturale, clownachtige figuren aan...
Ensor: De vertwijfeling van
Pierrot, 1912.
Bij Ensor treffen we al het thema van de Pierrot aan....
Ensor: Zelfportrtet met maskers, 1889
Picasso [1881-1973] en het
Clowns-thema / Pierrot / Pulcinella
Een van de belangrijkste en
meest toonaangevende kunstenaars van de 20e eeuw, Pablo Picasso, was blijkbaar
wel geïnteresseerd in dit thema.
Pierrot van Picasso
Picasso kleedde zijn zoontje
Paul aan in een Pierrotkostuum om hem te schilderen...
Paul in het kostuum van Pierrot
Picasso: Paul, zijn zoontje
als Pierrot...
Pierrot van Picasso in een
meer figuratieve stijl
Pierrot van Picasso, in zijn
karikatuurachtige vrije stijl..
Pulcinella van Strawinsky en Picasso - het startsein voor de 20e eeuw
Picasso ontwierp de decors en
kostuums voor het ballet 'Pulcinella' van Strawinsky, het eerste werk waarin
Strawinsky zijn overstap maakte naar de de mercuriale stijl van het
Neoklassicisme, de parodistische stijl . [1919-20]
Projet-pour-le-costume-de-Pulcinella-pablo-picasso
In de balletmuziek voor 'Pulcinella'
maakte Strawinsky gebruik van muziek van Pergolesi en hij maakte daar een soort
muzikale parodie van...
Pulcinella is dan ook zelf weer een heel mercuriale figuur, een soort slimme
clownsfiguur die iedereen bij de neus neemt...
Picasso: Pulcinella [voor Strawinsky]
Een bijzondere gebeurtenis in
de cultuurgeschiedenis, dat de Tweelingen Strawinsky zijn mercuriale
Neoklassieke stijl creëert over een mercuriale clown Pulcinella, en dat de
mercuriale karikatuurkunstenaar Picasso, die gefascineerd is door mercuriale
Pierrots, clowns ed. daar de decors en kostuums voor maakt, precies op het
moment dat de mercuriale 20e eeuw na de 1e wereldoorlog echt gaat
beginnen...
Het geheel zou dus niet mercurialer hebben gekund!
Het decor van Picasso voor Pulcinella van Strawinsky voor het Russische ballet van Diaghilew.
Picasso: Musicians
Met Pierrot-figuur...
Pablo Picasso - - rideau pour le ballet Mercure -
1924
Gordijn voor het ballet MERCURIUS
In 1924 verzorgde Picasso zelfs letterlijk vormgeving voor het ballet MERCURIUS !!! Blijkbaar had men aangevoeld dat het tijdperk van Mercurius was begonnen en dat Picasso de aangewezen figuur was om hiervoor de vormgeving te verzorgen... !!!!
Verder naar
Ondersubmenu 12:
Het masker, de karikatuur en het Expressionisme, -Picasso en Ensor
Terug naar het menu favoriete kunst
naar het volgende menu [15: Expressionisme, Fr. Marc, Surrealisme]
__________________________________________________________
Schema van de 7 eeuwen van de 7 kunstgeschiedenisperioden
Hieronder een schema die iets laat zien
van mijn visie op de kunst- en muziekgeschiedenis in samenhang met de
planeten-archetypen, zoals ik dat op deze website en in mijn cursussen 'De
Beeldentaal van de kunst' en 'Kunst- en Muziekgeschiedenis'* naar voren breng:
_____________________________________________________________________________
Het gaat hier om de
1e 7 eeuwen van het 5e na-atlantische cultuurtijdperk, het zg.
Bewustzijns-ziele-tijdperk dat volgens Rudolf Steiner in het jaar 1413 begint,
maar wat zich al in de Late Middeleeuwen, de Gotische periode [rond 1200] begint
voor te bereiden.
In mijn visie wordt iedere eeuw min of meer sterk gekleurd door een
planeten-karakter en alles wat daarmee samenhangt. [natuurlijk zijn er lange
overgangsperiodes]
__________________________________________________________________
eeuw**:
15e
16e
17e
18e
19e
20e
21e
stijlperiode:
Gothiek/ Renais-
Barok Klassi-
Roman- Moder-
Post-
Vroeg-
sance
cisme
tiek
nisme moder-
renaissance
nisme
?
karakter: streng
verheven
groots zonnig
passie
humor dromerig
ascetisch koninklijk
deftig harmonieus
gevoel speels
mysterieus
planeet:
Saturnus Jupiter
Mars Zon
Venus
Mercurius Maan
(Jupiter)
heersende/zich
geestelijke adel grooton-
burgerij burgers
volk
volk,
emanciperende
stand koning dernemers
onderne- kunste-
midden-
vrouwen
klasse:
(koning)
mers naars
stand jeugd
etc.
staatsvorm(en): theocratie aristo- absolu- republiek
republiek demo-
socialis-
cratie tisme
cratie tische
verzorgingsstaat
dominerende
architec- beeld-
schilder-
muziek
poezie en
danskunst levenskunst
kunstvorm:
tuur
houwkunst kunst
en (absoluut)
literatuur tv. cinema
karmakunst
kathedraal
standbeeld reliëfkunst [symfonie] theater,
reclame
kunst in
drama commerciële
dienst
muziek v.h.
leven
Bijvoorbeeld:
Dom
van Michel- Rembrand
Mozart Novalis Nijinsky levenskunste-
Keulen angelo Barokinte- Beethoven Wagner Michael
naar, de taak
rieur
Brontë Jackson van iedere mens
typerende kerk- hofmuziek
ceremoniële concert- salonmuziek Jazz, pop
therapetische
muziek- muziek koormuziek muziek
& muziek, lied,
lyrisch volksmu- muziek, gebruiks-
genres: missen madrigalen opera, ora-
symfonie, pianostuk, ziek, expe- muziek, impro-
motetten ceremoni- torium, con- sonate,
symfonisch rimentele visatorische mu-
?le muziek certen voor kamer-
gedicht, mu- muziek ziek, New age
canzona's academiën muziek,
ziekdrama dansmu- muziek
hofdansen
komische [Wagner] ziek, mtv
opera
________________________________________________________________________________
* In de cursus 'Kunst- en muziekgeschiedenis' veelal zonder theoretische uitleg over de planeten-archetypen, omdat dit een meer algemene cursus is, die ook geschikt is voor mensen zonder interesse in-. of kennis van astrologische symboliek of astrologische archetypen, en spirituele- dan wel antroposofische interessen.
** -Overigens, in mijn visie begint een nieuwe 'eeuw' niet rond een --00
jaartal, maar over het algemeen wordt een nieuwe tijdgeest merkbaar tussen --10
en --20.
De 20e eeuw begon bv. na de 1e wereldoorlog, na 1918. Rond 1900 zaten we nog
midden in de nabloei van de Romantische periode.
De 'nieuwe eeuw' begint meestal na een grote politieke omwenteling.
Bv. : 1413: Eerste ontdekkingsreis van Hendrik de zeevaarder, opbloei van de
kunsten in Italië; Rond 1510: Magelhaes maakt de eerste wereldreis, de Azteken
en Inka's worden door de Spanjaarden verslagen; 1618: Uitbraak 30-jarige oorlog;
1713: Vrede van Utrecht, 1715: Lodewijk de 14e sterft, begin van de Verlichting;
1814: Weens congres, hervorming van Europa, 1815: Napoleon definitief verslagen
bij Waterloo; 1917: Russische revolutie en inmenging VS in de 1e wereldoorlog,
einde supermacht van Engeland, alle keizerrijken zijn ten val gebracht, totale
hervorming van Europa;
Op dit moment leven wij dus nog midden in het Modernisme van de 20e eeuw.
Tussen 2010 en 2020 zal een grote omwenteling plaatsvinden waarna de nieuwe eeuw
kan beginnen met een geheel andere tijdsgeest.
De 7 zielelagen in samenhang met de
planeten:
Saturnus Kruin Geweten Superego ouderdom
Jupiter Hoofd Denken redelijkheid denken 50er
Mars Keel Spreken daadkracht 40er
Zon Hart Voelen Ego = IK voelen 20-40
Venus Bovenbuik Passie verlangen puber
Mercurius
Buik
begeerte
Libido willen
kind
ledematen beweging
speelsheid
Maan
geslacht driften
onderbewuste klein
kind
______________________________________________________
Enige kenmerken van de Planetentypen:
Saturnustype: Ascetische wijsgeer,
kamergeleerde, monnik, onderzoeker
Strenge moralist, integer tot op het bot, religie, wetenschap, trouw, jaloezie
Jupitertype: Wijze leider,
koning, orde, wetten, beschaving, verheven
Autoritair, arrogant, hoogmoedig, hoopvol, logisch denken, hoge heren
Marstype: Doener, willer,
strijder, ondernemer, held, stoere macho
Toorn, daadkracht, grote mond, ijzeren wil, leger, standvastig, moedig
Zonnetype: Stralend charisma,
vriend, redder in nood, held, evenwichtig
gerechtigheid, traagheid, modelburger, zonnig, vrolijk, de gelijke, de broeder
Venustype: Verliefde
kunstenaarsziel, het mooie meisje, passie, verlangen
lief, gulzig, gevoelsextremen, schoonheid, mystiek, ontvangend, kunstzin
Mercuriustype: Speels, vlot,
snel, humor, beweeglijk, nieuwsgierig, flitsend
snel associatief denken, intelligentie, dans, sport, hebzucht, uitgekookt,
charme
Maantype: Dagdromer, passieve
levensgenieter, stemmingswisselingen, lust
wellust, voorzichtigheid, libido, sex, eten-drinken, luieren, grillig,
meeloper
_________________________________________________