Images opus 105 - 2000 - Marc van Delft

-Images opus 105
2000
Bronsheim
Concert-afdeling, level 7,
14 min.

Voor het bestellen van de bladmuziek, zie deze link:
To order the sheet music, see this link:
https://bronsheimmusic.nl/images-harmonie

Geschreven voor het orkest uit Loon op Zand van Heinz Friesen, de 'Koninklijke Harmonie Sophia’s Vereeniging'.
Met piano, harp en contrabassen.
Impressionistisch getint werk met opwindend slotgedeelte.
Gebruikmaking van de Ravelliaanse stijl van orkestratie -zeer virtuoze orkestratiestijl.
In het middendeel is er een soort ‘klokkenthema’, het belangrijkste motief van het werk.
Het slot van het werk heeft enige gelijkenis met bv. de ‘Dance generale’ uit Daphnis et Chloé van Ravel.
Het begin van het werk heeft een meer verdroomd impressionistisch karakter.

Very virtuoso Ravel-like style of orchestration;
The beginning has an impressionistic, dreamlike character;
In the middle we find a ‘Clock-like’-theme, the central theme of the work;
The ending is very virtuoso and spectacular, a little bit like ‘Dance generale’ of ‘Daphnis et Chloé’ of Ravel;
Including piano, harp and 3 basses;

In ‘Images’ heeft de componist geprobeerd om iets van de virtuoze orkestratietechnieken die kenmerkend zijn voor de Impressionisten e. d. over te brengen op de beperkte bezetting van een blaasorkest.
Het gaat hier wel om een zeer groot harmonieorkest inclusief harp, piano, uitgebreid slagwerk etc.
In het midden van het werk ontstaat uit de voorgaande beweging een magisch aandoend ‘klokkenmotief’ wat het hart van het werk is.
De pers schreef o. a.:
‘Images laat harmonie in volle glorie klinken.’; ‘een geraffineerde compositie’, ‘een onheilspellende broeierige sfeer in het begin’, ‘tijdens de climax trok een daverende zindering door het orkest. De harmoniewereld is weer een topstuk rijker.’

Images voor Groot Harmonie-orkest – uitgebreide toelichting
door: Marc van Delft,

Ontstaan in het jaar 2000.
Gecomponeerd in opdracht van het Fonds voor de Scheppende toonkunst voor de Koninklijke Harmonie Sophia’s Vereeniging uit Loon op Zand en haar dirigent: Heinz Friesen.

Bij het werk ‘Images’ stond mij voor ogen een werk te componeren dat qua muzikaal idioom zou aansluiten bij de Franse Impressionisten (Debussy en Ravel) van het begin van de 20^e eeuw.
Een belangrijk voorbeeld daarbij was bv. ‘Daphnis et Chloé’ van Ravel.
Het is mijn stellige overtuiging dat deze muziek het fraaiste en beste is wat als uiteindelijke vervulling van de muziekgeschiedenis bereikt kon worden, en dat geldt überhaupt voor de kunst en cultuur van rond 1900.
De kunst van het ‘Bel époque’ (bv. Jugendstil, Symbolisme etc.) is de climax van de westerse cultuurontwikkeling, na de 1^e wereldoorlog ziet men een gestadige degeneratie van de cultuur, op alle fronten. (in de muziek, de architectuur, de beeldende kunsten, qua creativiteit en esthetiek, qua spiritueel peil, qua diepzinnigheid van zeggingskracht, qua schoonheid, qua verhevenheid van inhoud etc.)
In mijn orkestmuziek en pianomuziek sluit ik daarom ook aan bij de virtuoze orkestratietechniek van Ravel en de etherische pedaaleffecten in de Impressionistische pianomuziek.
Helaas is het bij blaasorkesten niet goed mogelijk om iets van de esthetiek van het Impressionisme te realiseren, gezien de aard van de instrumenten.
In ‘Images’ heb ik nu het experiment ondernomen om te proberen om iets van de schoonheid en het raffinement zoals men dat bv. vindt in Ravels ‘Daphnis’ te realiseren voor het beperkte instrumentarium van een harmonie-orkest.
In dit geval gaat het echter om een zeer groot harmonie-orkest waarin alle instrumenten naast de klarinetten goed zijn vertegenwoordigd, om een zo rijk en esthetisch mogelijke en weldadig-klinkende orkestratieklank te kunnen bereiken, zoals piano, harp, klokkenspel, basklarinet, fagotten, althobo, marimba, fluiten, piccolo, vibraphoon, buisklokken, xylophoon, triangel, bekkens, etc.
De bedoeling was in het begin een typisch Impressionistische vaag-mysterieuse ‘droomsfeer’ te creëeren, en het werk te besluiten met een spectaculaire en virtuoze dans, ongeveer zoals de ‘Dance Genérale’ aan het eind van Ravels ‘Daphnis’.
De luisteraar kan dan al mijmerend zijn eigen droombeelden, ‘Images’ (beelden) de revue laten passeren…
Evenals Debussy is deze muziek non-thematisch in de klassieke zin, het begin heeft het karakter van een soort vaag-aftasten.
Men vindt in dit aftasten ahw. een soort ‘langzame geboorte’ van een bepaald muzikaal motief dat in de loop van het stuk steeds meer een belangrijke rol gaat spelen, het gaat daarbij om een soort ‘klokken- motief’, met het ‘Lombardisch ritme’: Kort-lang, met het accent op kort, met gebruikmaking van het akkoord, bv. C-D-Fis-G, een 4-klank die in allerlei combinaties harmonisch wordt gecombineerd met dezelfde klank in andere ligging, bv. C-D-Fis-G met D-E-Gis-A, of met E-Fis Ais-B, etc.
Op een gegeven moment was ik gefascineerd door de magische en vervreemdende klank van deze harmonie en er volgt dan in het midden, het centrale deel, het hart van het werk, een passage die helemaal is opgebouwd rond deze 4-klanken, gespeeld door alle ‘klok-achtige’ instrumenten…
Vooral de pedaaleffecten van deze klanken in alle klokken-achtige instrumenten geven bijzondere, vervreemdende en originele klankeffecten…
Men zou dit motief ook wel ‘het motto’ van het werk kunnen noemen….

Na deze passage, die op dit gegeven voortborduurt (enigszins verwant met het hoofdthema uit mijn ‘Michaelssymphonie’, die ik eerder voor het Thornse orkest van dhr. Friesen schreef…) volgt een nulpunt waaruit langzamerhand een climax wordt opgebouwd, ook met dit thema (kort-lang-motief).
Eerst mondt de climaxopbouw uit in een majestueuze passage, waarna een snel en zeer virtuoos georkestreerde passage volgt, met Ravel/Respighiaanse instrumentale pracht.
Het heeft een veeleer luchtig-speels karakter, en ligt vooral in de hoge instrumenten.
Dat wordt dan gevolgd door een wilde uitbarsting van barbaars geweld, waarin af en toe het klokkenmotief om de hoek komt kijken.
Na een uitzinnige climax stort de muziek ineen voor de slot-passage, een gedeelte dat qua opbouw en orkestratie naar het slot van Ravels ‘Dance génerale’ uit de ‘Daphnis’ verwijst.
Het ‘barbaarse’ motief verrijst weer bij de climax en het werk eindigt met het genoemde ‘motto’.
Marc van Delft, Januari 2002.

In ‘Images’ heeft de componist geprobeerd om iets van de virtuoze orkestratietechnieken die kenmerkend zijn voor de Impressionisten ed. over te brengen op de beperkte bezetting van een blaasorkest.
Het gaat hier wel om een zeer groot harmonieorkest inclusief harp, piano, uitgebreid slagwerk etc.
In het midden van het werk ontstaat uit de voorgaande beweging een magisch aandoend ‘klokkenmotief’ wat het hart van het werk is.

De pers schreef oa.:

‘Images laat harmonie in volle glorie klinken.’; ‘een geraffineerde compositie’, ‘een onheilspellende broeierige sfeer in het begin’, ‘tijdens de climax trok een daverende zindering door het orkest. De harmoniewereld is weer een topstuk rijker.’

Bram Sniekers, dirigent van een Spaans top-harmonie-orkest uit Lalin (die zomer 2013 op het veelbezochte slotconcert (concours) van het WMC in de Rodahal met de laatste 3 toporkesten optrad) schreef via e-mail op 24 november 2013 om 00:32 o.a.:
"We hebben twee jaar geleden Images gespeeld overigens! Voor mij een fantastisch en zeer kleurrijk werk voor harmonie-orkest, zeer dankbaar om te spelen en om te dirigeren."

Onderw: RE: 21 mei: uitvoering van 'Images' van Marc van Delft door st. Michael Thorn!
Datum: 13-5-2009 12:32:55 West-Europa (zomertijd)
From: Effie Andree Wiltens
To: meimvandelft@cs.com

Hoi Marc,
Ik vind Images een fantastisch werk en het kan mij niet vaak genoeg uitgevoerd worden.
Jammer dat Roermond zover weg is...
Ik ga proberen of het toch te combineren is met andere geplande dingen, in ieder geval bedankt dat je mij hierop hebt geattendeerd.
groet,
Effie
========================================
CONCERTAANKONDIGING:

Op 21 mei 2009 zal het werk:
"Images" opus 105 (2000)
worden uitgevoerd door:
'St. Michael' uit Thorn, o.l.v. Ivan Meylemans.

Voor meer info over 'Images', klik op:
http://www.marcvandelft.nl/submenu37.html

Meer info over het 'gezamenlijk concert' der beide Thorner harmonieën (wat beide toporkesten zijn!) , zie hieronder:

St. Michael uit Thorn o.l.v. Ivan Meylemans:

1.        Benvenutto Cellini           Berlioz

2.        Images                             Marc van Delft

3.        4e deel 1e symphony         Mahler

____________________________________________________________

Thorn - Het gezamenlijk concert van de beide Thorner harmonieën kent inmiddels een traditie van rond de vijftig jaar. In vroeger jaren werd dit concert op kermiszondag gehouden en in die dagen was het een openluchtconcert in een Thorner boomgaard. In latere jaren werd om weersonafhankelijk te zijn een concertpaviljoen geplaatst, waarin een meerdaags festival genaamd Cultureel Zomer Evenement werd gehouden. En inmiddels is alweer enkele jaren sprake van een theaterconcert in TheaterHotel De Oranjerie in Roermond. Kerngegeven blijft dat de Thorner harmonieën slechts één keer per jaar gezamenlijk optreden. Liefhebbers van heinde en verre zijn daarbij elk jaar op de vaste dag - Hemelvaartsdag - aanwezig.

Op hemelsvaartsdag 2009 (21 mei) speelde
harmonie-orkest 'st. Michael' uit Thorn
Marc's orkestwerk:
'Images'

In het 'witte stadje' Thorn resideren de 2 beste harmonie-orkesten van Nederland.
De 'Geiten"* zouden Marc's meesterwerk gaan spelen in Roermond...
Eerst ging Marc naar Thorn om de generale repetitie bij te wonen...
[* De 'Geiten' en de 'Bokken' zijn de bijnamen van deze 2 orkesten]

Het fraaie witte stadje Thorn...

De generale repetitie van 'Images' door st. Michael-Thorn...

Met de heer Adams (de vader van Henrie, dirigent van het orkest
uit Bunol wat in 2008 de 2e symfonie uitvoerde), bestuurslid
van het orkest, samen met zijn vrouw, gingen we naar de
concertzaal in Roermond...

Het concert zou plaatsvinden in de 'Oranjerie'...

In Roermond is een van de weinige
Romaanse kerken....

De voorzijde van de Oranjerie, de grote concertzaal van Roermond...

Het programma van het concert...
Het gezamelijk concert van
de beide Thornse orkesten

Marc met op de achtergrond het orkest wat zijn werk
'Images' zal gaan spelen...

st. Michael stond onder leiding van Ivan Meylemans
en 'Images' had veel succes....

Na afloop van het concert: Dirigent Ivan Meylemans in gesprek met
de heer Adams, lid van de muziekcommissie

Images voor Groot Harmonie-orkest – uitgebreide toelichting door: Marc van Delft,

Images voor Groot Harmonie-orkest – uitgebreide toelichting
door: Marc van Delft,