Opname van / recording of:
-Symphony nr. 3 (2009) voor groot Harmonie-orkest 26.54 min.
Harmonie-orkest Auletes (+ koor) olv. Jos Schroevers
De wereldpremière op 27 maart 2011 - Concertzaal Tilburg
In de concertserie "Verrassende ontmoetingen"
(opname vanuit de zaal)
-Symphony nr. 3
'The 4 elements'
(musical fantasy about the 4 Elements and the 4 intervals in melodic movement in
music history)
opus 149 (2009)
Voor groot
Harmonie-orkest
Tijdsduur: ca. 26 minuten.
Voor concertafdeling
(harmonie-orkest inclusief een cellogroep, contrabasklarinet, piano/celesta en
harp en bij voorkeur een (klein) koor etc.)
Gecomponeerd voor het harmonie-orkest Auletes, onderdeel van het Eindhovens Studenten Muziekgezelschap Quadrivium o.l.v. Jos Schroevers in opdracht van het Fonds voor de podiumkunsten voor een concert in de Tilburgse Concertzaal, in de concertserie Verrassende Ontmoetingen (najaar 2010, later: 27 maart 2011)
Uitgave bij Donemus-Amsterdam / MCN
D 12184
Copyright © 2010 by
Muziek Centrum Nederland, Amsterdam
Stichting Muziek Centrum Nederland,
Rokin 111, 1012 KN Amsterdam, Netherlands
Internet: www.mcn.nl
=============================================
YOUTUBE FILMS:
=============================================
Als je de film die ik gemaakt heb van de
wereldpremière wilt zien en horen:
Het is in 5 delen ge-upload naar youtube.
Hierdoor hebben de inleiding en de 4 delen van de symfonie [die ieder een
element verbeelden] allemaal een eigen filmpje!
Via de onderstaande linken zijn deze 5 filmpjes te bereiken en te bekijken :
1/ Inleiding, ‘de schepping’,
naar Genenis en Steiners ‘Geheimwissenschaft’, in 4 fasen,
-de schepping van warmte, licht (lucht), water naar aarde, (verdichting)
-ofwel:
1/ Saturnus [G] (oerduisternis),
2/ Zon [A] (1e scheppingsdag, de schepping van het licht),
3/ Maan [B] (2e scheppingsdag = schepping v.h. vloeibare & verleiding
door de slang in het
paradijs=Lemurie), en:
4/ Aarde/Mars [C] (3e scheppingsdag = schepping van het vaste & de
zondeval, de val in de stof, in de afzondering van het eigen stoffelijk lichaam,
de 'ahrimanische zondeval' tijdens de Atlantische evolutie):
https://www.youtube.com/watch?v=lfxR7dLdNUQ
2/ Het 1e deel,
Aarde (priemenmuziek i.s.m. Middeleeuwen- Gregoriaans):
https://www.youtube.com/watch?v=0y1VqHYrdv0
3/ Het 2e deel,
Water (secundenmuziek i.s.m. Barokmuziek/Impressionisme, met een citaat uit
Weihnachtsoratoium van Bach):
https://www.youtube.com/watch?v=pRTTO3LUgw8
4/ Het 3e deel,
Lucht (tertsenmuziek i.s.m. Klassieke muziek, met een Mozart-stijlcitaat):
https://www.youtube.com/watch?v=an719kh6e-Y
5/ Het 4e deel,
Vuur (kwartenmuziek i.s.m. Franse Revolutiemuziek en Beethoven, met meerdere
Beethovencitaten):
https://www.youtube.com/watch?v=VxDwSrGjj7w
=============================================
In English:
Sunday 27
march, the World premiere of my third symphony took place [Tilburg, the
Netherlands, concert hall].
It was played by large wind ensemble / symphonic band ‘Auletes’ from Eindhoven,
the school band from the students of the technical university.
Conductor was Jos Schroevers, and also the choir of the university attended the
performance.
If you want to see the film I made from the world premiere of my third symphony ‘the four elements’, you can find it in 5 parts on YouTube…
Now, the Entrance (‘creation’) and the four parts of the symphony which each expresses one ‘element’ (earth, water, air and fire) have each a film of their own…
Because I did sit on the balcony, above the orchestra, where it was not possible to film the whole orchestra, you can only see a part of the orchestra.
Of course it is not a professional film like on television, but maybe it gives nevertheless a good impression of this very special occasion…
The film is to be seen by these links:
The
first film:
1/ Entrance, ‘creation’, after Genesis, and Rudolf Steiners ‘Occult science’, in
four phases:
- the creation of 1/ warmth, 2/ light (air), to 3/ water and to 4/ earth.
or the four phases of:
1/ Saturn [the tone G] (the primal darkness before the creation),
2/ Sun [the tone A] (the 1st day of creation, the creation of light),
3/ Moon [the tone B] (the 2nd day of the creation, the creation of
the oceans and the seduction by the snake (Lucifer) in paradise in the phase of
Lemuria), and:
4/ Earth/Mars [the tone C] (the 3rd day of creation = creation of
earth, solid mater, and the sin fall , the fall into matter, the fall in man’s
own physical body during the Atlantic period, which is the satanic / ahrimanic
sinn fall):
https://www.youtube.com/watch?v=lfxR7dLdNUQ
2/
The first part, EARTH, (music of the interval: the prime, the repeat of the same
tone [C-C f.e.) in connection with the music of the dark ages, plain chant…):
https://www.youtube.com/watch?v=0y1VqHYrdv0
3/ The 2nd part, WATER, (music of the interval the second, (f.a. C-D), in connection to Baroque music and Impressionism, with a quote from the Christmas oratory of Bach…):https://www.youtube.com/watch?v=pRTTO3LUgw8
4/
The 3rd part, AIR, (music of the interval of the third (f.e. C-E), in connection
to classical music and a stile quote from Mozart):
https://www.youtube.com/watch?v=an719kh6e-Y
5/
The fourth part, FIRE (music of the interval the quart (f.e. C-F / G-C) in
connection to the French revolution music (the Marseillaise) and the
revolutionary Beethoven, with several quotes from Beethoven):
https://www.youtube.com/watch?v=VxDwSrGjj7w
=================================================
Voor een fotorepertage van de wereldpremière
klik hier
=================================================
Programmatoelichting, geschikt voor in Programmaboekjes:
=================================================
PROGRAMMA VAN DE 3E
SYMFONIE
door: Frans Beekman en
Marc van Delft
Symphony
nr. 3 / 'The 4 elements' – Marc van Delft (wereldpremière)
Een muzikale fantasie over de 4
elementen en de 4 intervallen in de melodische bewegingen uit bepaalde perioden
van de muziekgeschiedenis.
Het gaat daarbij om de volgende samenhangen:
Element: Bijbehorend
interval: Melodiebeweging
karakteristiek voor:
Aarde Priem (grondtoon) Middeleeuwse muziek,
met name Gregoriaans
Water Secunde (bv. C-D) Renaissance- en met name Barokmuziek (bv.
Bach)
Lucht Terts (bv. C-E) Klassieke muziek, bv. Mozart en
Haydn
Vuur Kwart (bv. G-C) Franse revolutie-muziek en Beethoven
Het werk start met de
schepping van de aarde als inleiding:
Het verdichten van de 4 elementen van warmte tot een vaste stof wordt uitgebeeld.
Het kleinste interval, de
priem, vertegenwoordigt de oermuziek. De schepping van het fysieke lichaam van
de oermens. (de aarde was woest en ledig….)
[op de toon G, de saturnustoon]
Daarna splitst zich de
oerpriem uiteen in de grote secunde, wat staat voor schepping van de
levenskracht of het etherlichaam. Een machtig opstijgend thema in de hoorns
vertolkt de schepping van het licht. (en God sprak: Daar zij licht). [Op de toon
A, de zonnetoon, samenhangend met het grote sextgevoel]
Als derde interval is de terts als metafoor voor de schepping van de ziel van de
oermens (tegelijk de schepping van het vloeibare (chromatiek) en de verleiding
van de slang in het paradijs). [op de toon B, de Maantoon]
De kwart staat voor het ontwaken en de zelfbewustheid van de oermens. Doordat de kosmos zich heeft versteend tot aarde kan het Ik van de mens ontwaken en kan zijn lichaam de verticale lichaamshouding aannemen. Dit is tegelijkertijd de ‘zondeval’, de val in de afzondering van het eigen stoffelijke lichaam, uitgedrukt door de grondtoon en het dalende octaaf. [op de toon C, de Mars- ofwel Aardetoon]
De eigenlijke 4-delige symfonie waarbij de 4 elementen en de 4 perioden in hun samenhang met de 4 melodische intervallen ten toon worden gespreid kan nu pas echt beginnen.
Deel 1: De ‘aarde/middeleeuwen/priem’ komt van de elementen als eerste aan bod. De melodieën en harmonieën verstenen in starre, monotone patronen. De melodielijnen hebben een kleine omvang en klinken als het Gregoriaanse psalmodiëren op één toon. Een koor zingt een Latijnse tekst zoals in een katholieke Gregoriaanse kerkdienst. Sleutelbegrippen zijn hierbij: Het noodlot, de dood, stenen, het minerale rijk, de verstening van de herhaalde priem in het Gregoriaans, melancholisch temperament, winter, het dode stoffelijke lichaam, grafstemming, dodenmarsen, bergen, kathedralen, de dogmatiek van de kerk, de inquisitie, etc.
In het tweede deel wordt water en o.a. barokmuziek behandeld. De melodielijn beweegt zich veelal in trapsgewijze secundebewegingen. Barokmuziek doet denken aan een voortkabbelend beekje of zelfs een eindeloos stromende rivier of zee. De muziek is te vergelijken met het doorlopende karakter van de fuga’s van Bach. Andere sleutelbegrippen zijn: Het flegmatische temperament, het levende plantenrijk, levenskracht, de opstanding van de natuur uit de dood van de winter (Pasen), lente, hoopvol, de opstanding van de Renaissance na de doodsslaap van de Middeleeuwen (dark ages), de grote secunden-muziek van Debussy’s Impressionisme. Er is ook een Bach-citaat in verwerkt: een fragment uit het 1e deel van het Weihnachts-oratorium.
Scherzo, deel 3: Het derde element is lucht wat wordt gekoppeld aan de 18e eeuwse muziek en de tertsbeweging en drieklanksbrekingen. De kinderlijke humor en speelsheid, die ook te horen is in de muziek van Haydn en Mozart, komt terug in de klanken van dit deel. Dit deel heeft een hoog presto tempo waarin de monumentaliteit uit de barok periode is omgeslagen in luchtigheid en frivoliteit. Andere sleutelbegrippen zijn: sanguinisch, luchtig temperament, terts= ziel, (het bezielde dierenrijk), vrolijk, zonnig, zomers, dansend in de lucht en het licht als vlinders en bloemen in de zomer. We vinden ook een Mozart-stijl-citaat (=klassieke muziek) en een citaat uit het Scherzo van de 9e symfonie van Bruckner.
Finale: Als
laatste wordt het element vuur en de muziek van de Franse revolutie en Beethoven
samengebracht: Heroïsche muziek met een revolutionaire stijl. De marsmuziek is
hierin herkenbaar samen met het gepunteerde ritme. Met het typische geluid van
de trompetten als aankondiging drukt dit deel ‘het vuur’ van het wakkere IK uit.
Sleutelbegrippen zijn: cholerisch, vurig temperament, trompetsignaal-motieven
van stijgende kwarten, het Ik-vuur van de mens die Beethoven als een
‘Prometheus’ in de muziek bracht. We vinden een citaat uit de Marseillaise en
meerdere bekende en onbekende Beethoven-citaten.
Dit deel voert de symfonie naar een uitzinnig vurig en apotheotisch slot.
===========================================
Latijnse tekst en
vertaling deel 1 (Aarde, Middeleeuwen)
Vertaling in het Latijn door: Coen Maas (met dank!)
Mors, obscurum, Terra,
Corpus Dood, duisternis, aarde, lichaam
Mortua materia, Corpus mortuum Dode materie, dood lichaam
Et lapis mortuus En dode stenen
Et unisono species in musica; is in de muziek als de toonsafstand de priem
Repetitio eiusdem toni; Herhaling van dezelfde
toon;
Est ut pulvis; Ut sepulcrum; Is als de stof; is als het
graf
Similis est lapidum, et glaciei; Is gelijk stenen; is
gelijk ijs
Saturnus est origo obscura,
Saturnus is de duistere oorsprong,
Corpus mortuum; Is het dode lichaam;
Terra mineralis, tellus, montes, rupes Minerale aarde, aarde, berg,
rots
Solum; nudus gravis, nudus, gravis, Aarde, kaal, zwaar, kaal, zwaar
Plumbum est Saturnus,
Het metaal lood is van Saturnus,
Quies, mors. Rust, dood.
Si mortuus, non vivos; Indien dood, niet levend;
lacere tantum, alte infra, alleen maar liggen,
laag, beneden,
in infinimo sepulcro onder in het graf
pulvis, mors, obscura, sepulcrum stof, duistere dood, graf
Requiem in sepulcreto;
(eeuwige) Rust op de begraafplaats;
Sepulcrum, Cantus
Requiem; Graf, Requiemzang;
Eind van het leven,
Vitae exitus, non animans, Niet levend, niet bezield;
Musica eiusdem toni repetiti,
Muziek van dezelfde toon, toonherhalend
Musica est Mediae aetatis, Is de muziek van de Middeleeuwen,
Aetatis astrae potestatis severae Duister tijdperk van de strenge macht
Ecclesiae catholicae, Van de Rooms-katholieke kerk
Gregoriani cantus, Van Gregoriaans gezang
Cantus sacri monachorum Religieus gezang van monniken
Cantus sacerdotum, cardinalium, Gezang van priesters en cardinalen,
Aevi Papae Domini; Tijdperk van de Paus als
machthebber
Aetatis atae potestatis
severae Duister tijdperk van de strenge macht
Aevi Papae domini severi; Tijdperk van de Paus als strenge machthebber
Est Papae domini severi,
Van de Paus als strenge machthebber/Heer(ser),
Severae, rigidae, religionis, Van een strenge, onbuigzame religie,
Modo dogmatum, Van alleen maar dogma’s,
Aevum gothicae architecturae,
Tijdperk van de gotische architectuur
Fuscarum cathedralium; Van zwarte en donkerbruine
kathedralen;
Magnus, nudus, mons immotus,
Grote, kale, onbuigzame (keiharde) berg
Magnus, validus ut cathedralis. Groot en machtig,
gelijk een kathedraal…
(overgang naar het 2e deel:)
Terra, corpus mortua, corpus
mortua, Aarde, dood lichaam, dood lichaam,
Corpus, corpus, corpus mortuum, Lichaam, lichaam, dood lichaam,
Corpus vivos; Levend lichaam;
=================================================
Toelichting:
Inleiding: De Schepping
Element: evolutie-fase: ontwikkeld wezensdeel: Bijbels scheppingsverhaal:
Warmte, duisternis
Oude Saturnus fysiek
lichaam Voor de 1e
scheppingsdag
Lucht, licht
Oude Zon
levenslichaan Schepping
van het licht (1e dag)
Water, vloeibaar
Oude Maan
astraallichaam Schepping oceanen
(2e dag)
Aarde, verstening
Aarde=Marsfase IK
Schepping land en zee (3e dag)
Schepping Astraallichaam: De verleiding van Lucifer in het paradijs, het
eten van ‘de boom der kennis’, bewustwording, astraal egoïsme en begeerte,
op de Oude Maan en tijdens de Lemurische evolutieperiode; Schepping land en
indaling v.h. Ik in de verdichting v.h. verharde lichaam: Zondeval, tijdens
Atlantische periode, ‘ahrimanische zondeval’, komt met beide benen op aarde,
de aarde verdicht zich, Ik-geboorte.
Symfonie:
1e deel: Het Noodlot stort op ons neer
2e deel:
Berusting;
3e deel:
Scherzo (humor, ironie);
4e deel:
Finale; Heroïsche strijd
en overwinning;
Element: Interval: Melodie-beweging in de Muziekhystorische periode:
Aarde priem
Middeleeuwse muziek, bv. Gregoriaans, psalmodiëren
Water secunde
Renaissance- en vooral Barokmuziek, bv. Bach
Lucht terts
18e eeuwse klassieke muziek, bv. Mozart-Haydn
Vuur kwart
Franse-revolutie-muziek - Marsmuziek - Beethoven
Aarde en Middeleeuwse muziek
: ‘Verstening’ van melodie en harmonie in starre, monotone patronen, kleine melodie-omvang, psalmodiërende toonsherhalingen, versteende kwintklanken in de harmonie, Latijn, de dogmatiek van de kerk etc.Water en Barokmuziek
: Het ‘fortspinnungs-typus’; de bas is melodisch, de melodiebeweging is vooral trapsgewijze secundebeweging. Beweging als een voortkabbellend beekje, of een eindeloze stromende zee [bv. Bachfuga’s].Lucht en 18e eeuwse muziek
: Melodie en begeleiding bestaan vnl. uit 3-klanks-brekingen, de ‘albertijnse bas’, ‘Raketen’, = tertsen-melodiek en -begeleiding, het presto-tempo wordt bereikt, rococokunst, wit en goud, luchtigheid, humor, speelsheid, Mozart en Haydn, kinderlijkheid, galanterie, snelheid van geest, etc.Vuur en de Franse Revolutie-muziek en Beethoven:
De straatmuziek en de
heroïsche Marsmuziek ontstaat, trompetsignalen, de marsailleise met 2
stijgende kwarten,’Mars-kwarten’; Dit brengt Beethoven in de kunstmuziek: de
marciale heroïek in zijn revolutionaire stijl, passages met heroïsch
stijgende kwarten en gepunteerd ritme ed. Beethoven brengt ‘het vuur’ van
het IK in de muziek…
Element: Seizoen: Wezensdeel van de mens:
Aarde Winter
Stoffelijk lichaam, de DOOD, stenen, mineralen
Water Lente
Levenskrachten, leven, levenskracht, planten
Lucht Zomer
Ziel (astraallichaam), gevoel, dierenrijk
Vuur Najaar
Geest, IK, (denkvermogen), zelfbewustzijn, mens
Element: Temperament:
Aarde
Melancholisch = versteend, verstard
Water
Flegmatisch = stromend, gelijkmatig
Lucht
Sanguinisch = luchtig, lichtvoetig
Vuur
Cholerisch = vurig, dominerend, rebels
Voor een korte
mondelinge toelichting op de 3e symfonie
en het gespeelde klavieruittreksel klik hier
Uitgebreide toelichting:
Deze toelichting is geschreven toen het werk nog moest worden gecomponeerd, en is een globale beschrijving van mijn plannen voor dit stuk van 14 augustus 2009:
Wat betreft dit nieuwe werk, ik had op het WMC 2009 al iets van mijn plannen aan de dirigent verteld, na de uitvoering door het orkest uit Peer, die een concert met een totaaltheatervoorstelling gaf, met film- en diaprojecties en dans etc.
Ik vertelde hem dat ik het ook mooi zou vinden als er beelden of films bij geprojecteerd konden worden, in mijn te maken partituur-papier wilde ik dan ook een regel / notenbalk reserveren voor aanwijzingen welke plaatjes / films ik waar had gedacht…
Ik heb ook een inleiding geschreven wat naar Bruckners 9e symfonie verwijst, wat eigenlijk de schepping van de aarde beschrijft in 4 stappen, wat ook overeenkomt met de Bijbel-Genesis- dat is het scheppingsverhaal en de antroposofische visie op de wereld-evolutie, en de planetentonen en -intervallen, waarbij ook de 4 elementen voorbij komen die zich verdichten van warmte tot vaste stof…
------------
Oermuziek:
Priem-muziek (ook kwint)
Rond de G = Oude Saturnus,
schepping fysiek lichaam vd oermens.
Duisternis, alleen oerwarmte
‘De aarde was woest en ledig, en duisternis was op den afgrond; en de geest van
de Elohim zweefde op de afgrond’
[kosmische zaterdag]
-----------
Grote Secunde (ook
sext/terts)
G-A
A = Zon
Grote Secunde=levenskracht
Schepping levenskracht / etherlichaam van de oermens
[=planten-slaap-bewustzijn]
Oude Zon
‘Schepping van het licht’ (licht en lucht)
‘En Elohin sprak: Daar zei Licht, en er was licht’
-A groot als toonsoort van het stralende zonlicht-
[bv. Italiaanse symfonie van Mendelssohn, Lohengreen-ouvertüre-Wagner]
[kosmische zondag]
‘en Elohin maakte scheiding tussen het licht en tussen de duisternis’
[de 1e scheppingsdag]
---------
Terts (ook kleine secunde /
leidtoon / chromatiek…)
G-B
B=Maan
[B klein is typische toonsoort met geheimzinnige en chromatische maanstemming,
zie bv, begin 8e Schubert, of Nuages en Sirènes van Debussy]
Schepping van de ziel van de oermens
Terts=interval van de ziel
[schepping van het astraallichaam, de dromende dierziel]
[grote en kleine terts =majeur en mineur, vreugde en smart]
Oude Maan-evolutie
[kosmische maandag]
Is ook het ingrijpen van Lucifer in het Paradijs, de slang [chromatiek!] het
scheppen van de begeerte, de ‘verleiding’ door de slang-lucifer om van de boom
der kennis [=astraallichaam] te eten.
De kosmos verdicht zich tot het vloeibare
‘Daar zij een uitspansel in het midden der wateren, en dat make scheiding tussen
wateren en wateren.’
[2e scheppingsdag]
-----------------
Kwart [ook
priem/octaaf/grondtoon]
G-C [G-A-B-C]
C=Mars
[C is de typische aarde-marstoonsoort van ‘het stampen op de aarde’, zie bv.
slot 5e Beethoven, intocht van de Reuzen uit ‘Rheingold’ etc.]
Schepping van het Ik=zelfbewustzijn der mensheid
[kwart G-C=ontwaken, zelfbewustheid, kwart=interval van het ‘IK’, zie-Beethoven,
innerlijk vuur…]
Grondtoon C=oergrondtoon, staat voor verstening van de aarde, zodat we met beide
benen op de grond kunnen staan.
Alleen daar kon ook het IK ontwaken, in de verticale lichaamshouding die door de
aarde en het skelet mogelijk werd.
De kosmos verdicht zich tot het vaste, minerale, de aarde.
1e helft van de aarde-evolutie-fase= Mars-fase van de verstening en verharding
van de aardkorst en de mens en het materialisme.
[kosmische dinsdag = Mardi = Marsdag]
‘En Elohim zeide: ‘Dat de wateren van onder den hemel in ééne plaats
vergaderd [=verzameld…?] worden en opdat het droge gezien worde;’ En het was
alzo.
En Elohim noemde het droge Aarde… etc.’
[3e scheppingsdag]
Dit komt ook overeen met de ‘zondeval’, de verdrijving uit het paradijs [= de
hemel] naar de aarde, waar de mens nu een echt verhard stoffelijk lichaam krijgt
waarvoor geldt:
‘Tot stof zult gij vergaan’…
De zondeval=de val in de afzondering, doordat de mens een afzonderlijk
stoffelijk lichaam krijgt is zijn geest ook afgezonderd van de andere geesten
uit de goddelijk-geestelijke wereld.
Alleen daardoor kon ook het IK in het menselijk lichaam tot ontwaken komen:
‘Zie hoe rijk is Adam thans geworden, eenen God gelijk’ [Paradijsspel]
-----------------------
Al deze fasen kan men ook heel goed herkennen in het 1e thema uit Bruckners 9e, de ‘zondeval’ en de schepping van de vaste stof komt overeen met het fataal naar beneden stortende fff-octaventhema .
De schepping van het licht [oude zon] = het machtig opstijgende hoornthema in het begin, de oude maan is de chromatisch stijgende passsage=de verleiding….
Bij Bruckner volgt dan na
een tussengedeelte het 2e thema, in mijn stuk kan nu, na de schepping van de
aarde het gedeelte volgen wat de 4 elementen uitbeeldt van aarde via water via
lucht naar vuur.
Dit hangt ook samen met de 4
intervallen en de karakteristieke melodie-beweging van een bepaalde
muziekperiode waar ik ook aan wil refereren:
AARDE = PRIEM [GRONDTOON] = MIDDELEEUWEN
[bv. Gregoriaans psalmodiëren, gebedsmelodieën in priemen, herhaalde tonen, ook verstarring in kwintklanken bij Perotinus, Ars antiqua- en -nova-muziek met monotone ritmen ed.
typerend = D dorisch, mineur, alleen maar mannenkoor=laag, Leoninus: Lange liggende priemenmuziek, nederig en anoniem;
in de kunst: Gotiek, = skelet-achtig, alleen geraamte, bv. steunberen, duistere kathedralen, mozaïeken = stenen, glas-in-lood=glas en LOOD=saturnusmetaal, verstarde kunst, houterig, oude mannen, monnikken in bruine pijen, ‘dark ages’, ‘donkere middeleeuwen’, noodlot, pest, ‘de dood’ als kunstvorm in de 15e eeuw, inquisitie, dogmatiek, verstarring, onvrijheid, conservatisme, katholieke kerk, pausen, relikwieën = verering voor lijken en geraamtes, luguber, schrijvende monnikken in een cel, op harde banken, strengheid, geweten, doods, grafmuziek, kerkhoven, kelders, tombes, rituelen, kruizen, martelingen, de lijdende christus aan het kruis, zwarte griezel-kathedralen zoals de Dom van Keulen etc.]
WINTER - VERSTENING,
VERSTARRING, DOGMATIEK -IJSKOUD - VERHARD
MELANCHOLISCH = VERSTEEND TEMPERAMENT
-------
WATER = GROTE SECUNDE = RENAICCANCE EN BAROK
[ de muziek begint te stromen, vooral in secundebeweging; bij Barokmuziek spreekt men van het ‘fortspinnungtypus’, het voorkabbelende, zoals een rivier, bv. fuga’s, die eindeloos lijken voort te stromen als een zee, melodische bas, moderato-tempo, flegmatische, waterachtige beweging; ook: veel versieringen, trillers in secundes; in de kunst: golvende vormen, schelpvormen, krullen, zeegolven, begin van de ontdekkingsreizen over ZEE; de renaissance geldt als een lente na de winterslaap van de Middeleeuwen, het nieuwe jonge leven gaat stromen na de doodsheid en de verstening van de Middeleeuwen ]
LENTE [Renaissance!] - STROMEN - HET NIEUWE JONGE LEVEN
FLEGMATISCH = WATERIG TEMPERAMENT
-----
LUCHT = (GROTE) TERTS = ROCOCO & KLASSICISME
[de muziek wordt ‘luchtig’, en begint te dansen in de lucht, het sanguinische presto-tempo wordt mogelijk, de begeleiding bestaat uit drieklanksbrekingen = tertsen, in de melodie veel (voornamelijk grote!) drieklanken = tertsen [die Rakete= de ‘raket’] die snel de lucht in vliegen [bv. finale ‘Eine kleine nachtmusik’ v. Mozart] , pianomuziek bijna uitsluitend in de diskant, geen lage tonen, de aarde wordt verlaten, bijna alles staat in majeur;
in de rococokunst: De kleuren zijn: veel wit, hemelsblauw, geel [sans souci=zonder zorg in Potsdam bv. !] de vormen: luchtig, kleine krullen, speels, baby’s, spelende kinderen, humor, ‘wit’, zonnig, vrolijk, elf-achtig, als vlinders en bloemen, zomers, de ‘verlichting’, het snelle denken, intelligentie [lucht=denken in de astrologie…!] sprankelende conversatiekunst was ‘in’ aan het hof, ‘geestig’ = snel van geest moest je zijn… bv. Voltaire]
ZOMER - DANSEN - HET HOOGTEPUNT
SANGUINISCH = LUCHTIG TEMPERAMENT
----------------------------------------
VUUR = DE KWART = BEETHOVEN
[de muziek wordt ‘vurig’, Beethoven is als een Prometheus, die het vuur van de Goden roofde en aan de mens bracht, het IKVUUR, van de persoonlijkheid, het zelfbewustzijn en de zelfbewuste mens, die niet meer blindelings gehoorzaamt maar zelfstandig nadenkt en beslist als een volwassene, daarom: REVOLUTIE!! Democratie, gelijkheid voor de burger, vrijheid van het IK, Beethovens muziek is het muzikale equivalent van de Franse revolutie-impuls, en Napoleon.
Het vuur van de strijd, de zelfverdediging van de democratie / republiek, van de gelijke rechten van de ‘code Napoleon’…
Beethovens muziek staat in het teken van de stijgende kwart, afgelied van de aanhef van de ‘marseillaise’, met 2 stijgende kwarten, denk bv. aan het 5e pianoconcert, 1e deel, trompetsignaalthema’s in kwarten, revolutie- en marsmuziek etc.
De kleur rood, taferelen van de franse revolutie, brand, guillotine, strijd, heldendom, opstand, rebellie, Napoleontische oorlogen, veldslagen met marsmuziek;
Empirestijl, Neoklassicisme, Parijs, de beelden in het Pantheon te Parijs, herleving van het Romeinendom.]
HERFST - VUUR - VERNIETIGING - STRIJD
HET CHOLERISCH = VURIG TEMPERAMENT
-----------------
Ik wil dus de 4 elementen ook larderen met verwijzingen naar- of citaten uit deze 4 perioden, het aarde-deel laat ik bv. beginnen met monotoon latijns gregoriaans-achtig gezang van de mannen in D dorisch met trombone-begeleiding, met een latijnse tekst die over de aarde ed. gaat.
In het waterdeel wellicht een citaat uit een Bachfuga of zo, of een koorstuk zoals 1e deel Weihnachtsoratorium…
In het lucht-deel misschien iets van Mozart, [of het trio uit het scherzo Bruckners 9e s.]…
Bij het vuurdeel: Beethoven, bv. de oorlogsmuziek in kwarten [pauken en trompetten] uit het Agnus Dei van de Missa Solemnis.
---
Het slotstuk vuur wordt dus erg marciaal, met veel trompetsignalen, gepunteerd ritme, jambes, het luchtige deel zal ook wel dans-van-de-vuurvogel-achtige trekken krijgen of zoals het 1e deel pini di Roma, en het waterdeel ook verwijzingen naar het impressionisme en de heletoonstoonladder van Debussy, bij uitstek grote-secunde-muziek natuurlijk ! [lever du jour uit Daphnis van Ravel, begin…, prachtig met celesta en harp!]
===============================================================